Srbobran
Beljanska bara nalazi se u centralnoj Bačkoj, na prostoru gde se reka Krivaja uliva u Veliki bački kanal. Nastaje od nekoliko plitkih dolova koji se sastaju tri kilometra severno od Starobečejskih salaša, zatim teče u pravcu jugozapada usecajući bačku lesnu terasu. Neposrdeno kod svog ušća, približava se Krivaji na udaljenosti od 400 m, zatim teče paralelno sa njom, a na kraju se obe ulivaju u Veliki bački kanal kod Turije. Najveća izmerena dubina vode je 2,8 m, dok se godišnje kolebanje nivoa vode kreće od 30 do 40 cm. Od 1964. godine, Beljanska bara je regulisana na dužini od 16 km, što omogućava bolje slivanje vode iz okolnih dolova i depresija. Prostire se na teritoriji opština Srbobran i Bečej. Park prirode “Beljanska bara” je 2013. godine proglašen je za zaštićeno područje I poveren na upravljanje JVP “Vode Vojvodine”, u kom su utvrđena dva režima zaštite: režim zaštite II stepena, površine 89,38 ha, i režim zaštite III stepena, površine 83,73 ha, što zajedno čini 173,12 ha ukupne površine parka prirode, dok zaštitna zona oko Parka prirode obuhvata površinu od 325,82 ha.
U pogledu biljnog sveta bare, od nacionalno i internacionalno značajnih taksona, zabeleženo je 9 vrsta i 2 podvrste. Od toga su u Pravilniku o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta u kategoriji strogo zaštićenih navedene 3 vrste i jedna podvrsta: Tabernemontanova zuka (Scirpus lacustris subsp. tabernaemontani), barska paprat (Thelypteris palustris) i barska kopriva (Urtica kioviensis), a 5 vrsta je u kategoriji zaštićenih: iđirot (Acorus calamus), panonski zvezdan (Aster tripolium subsp. pannonicus), dve vrste mešinke (Utricularia australis i Utricularia vulgaris) i žabokrečina (Zannichellia palustris). Jedna vrsta, vodena paprat (Salvinia natans) navedena je u Dodatku I Bernske konvencije kao strogo zaštićena.
Životinjski svet predstavljen je značajnim brojem vrsta, od kojih su mnoge zaštićene. Riblji fond čine 23 vrste riba iz 8 familija, a prema prvim dostupnim podacima o sastavu ihtiofaune u Beljanskoj bari iz 1960-ih godina zabeleženi su: šaran, grgeč, karaš, linjak, crvenperka, beloperka, deverika, štuka, smuđ, manjov i retki primerci soma. Sa liste Pravilnika o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta, u Beljanskoj bari je zabeleženo čak 11 vrsta: među strogo zaštićenim vrstama nalaze se zlatni karaš (Carassius carassius), linjak (Tinca tinca) i čikov (Misgurnus fossilis), dok su sa spiska zaštićenih vrsta prisutne štuka (Esox lucius), deverika (Abramis brama), crnooka deverika (Abramis sapa), bucov (Aspius aspius), šaran (Cyprinus carpio), som (Silurus glanis), grgeč (Perca fluviatilis) i smuđ (Sander lucioperca).
Zabeleženo je i sedam vrsta vodozemaca i pet vrsta gmizavaca, od kojih su prema Pravilniku strogo zaštićene vrste: barska kornjača (Emys orbicularis), belouška (Natrix natrix), mali mrmoljak (Lissotriton vulgaris), crvenotrbi mukač (Bombina bombina), zelena krastača (Pseudepidalea viridis) i kreketuša (Hyla arborea). Zaštićene vrste koje se sreću su: zelena žaba (Pelophylax kl. esculenta), mala zelena žaba (Pelophylax lessonae) i velika zelena žaba (Pelophylax ridibundus).
Beljanska bara predstavlja važno stanište za nekoliko vrsta: modrovoljka (Cyanecula svecica), sivi barski petlić (Zapornia parva) i brkata senica (Panurus biarmicus). Registrovano je 136 vrsta, od kojih je 71 vrsta strogo zaštićena, 51 vrsta se nalazi na SPEC listi (Species of European conservation concern – vrste značajne za zaštitu u Evropi), a 32 vrste zahtevaju posebne mere staništa – Emerald područje. Zabeleženo je 8 vrsta čaplji, naročito purpurne čaplje (Ardea purpurea) čija je kolonija do skora postojala, ali je više nema, zatim patke njorke (Aythya nyroca), kao i malog vranca (Phalacrocorax pygmeus), koje se nalaze na Svetskoj Crvenoj listi. Primećene su i jedinke modrovoljke (Luscinia svecica), veoma retke vrste, koje u Srbiji ima od 500 do 730 parova.
Faunu sisara čine vrste koje su vezane za život u vodi ili u njenoj blizini. Među bubojedima, zabeleženo je prisustvo ježa (Erinaceus concolor), krtice (Talpa europaea), kao i vodene rovčice (Neomys fodiens) koja je strogo zaštićena vrsta.
Od životinja iz reda glodara, primećeni su bizamski pacov (Ondatra zibethica), vodena voluharica (Arvicola tererestris), poljska voluharica (Microtus arvalis), kućni miš (Mus musculus) i sivi pacov (Rattus norvegicus).
Iz reda zveri, primećen je jazavac (Meles meles), tvor (Mustela putorius) i lasica (Mustela nivalis) koja je strogo zaštićena vrsta. Porodica pasa zastupljena je sa dve vrste: široko rasprostranjenom lisicom (Vulpes vulpes) i sve brojnijim šakalom (Canis aureus). Vidra (Lutra lutra) je strogo zaštićena vrsta u Srbiji, a prema IUCN kategorizaciji, označena je kao ranjiva, a njena populacija je stabilna u Beljanskoj bari. Od lovne divljači, registrovani su zec (Lepus europaeus), srna (Capreolus capreolus) i divlja svinja (Sus scrofa) u manjem broju, a lovno područje pripada teritoriji lovišta „Bečejski salaši” i LU „Turija”.
Nema mesta sa snažnijim potencijalom za razvoj seoskog i eko turizma od onog koje nudi Park prirode Beljanska bara i njegova okolina. Na jednom mestu, u oazi mira koji sa sobom nose i njime odišu velike vodene površine i vojvođanska ravnica, susreću se fantastičan ambijent za odmor, uživanje u čistoj prirodi, uslovi za aktivno vreme u lovu, ribolovu, rekreaciji i drugim aktivnostima. Eko turizam se sve više razvija, pa je 2013. godine u Parku prirode Beljanska bara otvorena Eko-učionica, koja i danas okuplja učenike iz lokalnih škola. Takođe, uz levu i desnu obalu prvog od tri bazena (gledano od ušća uzvodno) koji čine celinu Parka prirode, 2015. godine izgrađena je Staza zdravlja širine 2 m i ukupne dužine 4,2 km. Nalazi se na prostoru koji je pod režimom zaštite III stepena i edukativno-rekreativnog je karaktera. Ipak, potrebno je obogatiti sve postojeće sadržaje i uz redovno održavanje udahnuti novi život ovom fantastičnom prostoru koji pruža velike mogućnosti.
